ERDEK MÜFTÜLÜĞÜ


METİNLER ARASI İLİŞKİNİN AYETLERİ ANLAMADA ROLÜ


Ayetlerdeki ?kapalılık? vasfı, Kur´ân´ın bir kısım ayetlerinin mana itibariyle, ancak Allah´ın bilgisi dahilinde olduğunu gösterir. Bu da onların mahiyet ve hakikatlerinin bilinemezliğini ifade eder. Bu sebeple anlamı kapalı olan ayetlerin yorumlanmasında mutlaka başka karinelere ihtiyaç vardır ve yapılan yorumların da Allah´ın maksadını kesin olarak ortaya koyduğu iddia etmek imkansızdır. Bu noktada örnek verilebilecek ayetlerden birisi Müddessir 74/30. ayetteki ?Üzerinde on dokuz? var ifadesidir. Ayetin sebeb-i nüzûlüne bakıldığında Yahudiler´den bir topluluğun Hz. Peygamber´in ashâbından birtakım kişilere cehennem bekçilerini sormaları üzerine ?Üzerinde on dokuz var? ayeti inmiştir. Bahse konu olan rivayette Tirmizî´nin Câbir b. Abdillâh´dan rivayet ettiğine göre Yahudilerden birtakım insanlar, ?Sizin peygamberiniz cehennem muhafızlarının sayısını biliyor mu?? diye Hz. Peygamber´in ashâbına sordular. Bunun üzerine onlar, ?Peygamberimize sormadan bir şey diyemeyiz? dediler. Sonra bir adam Hz. Peygamber´e geldi ve ?Ey Muhammed! Bugün arkadaşların mağlûp oldu? dedi. Hz. Peygamber de neden mağlûp olduklarını sorunca adam olup bitenleri anlattı. Hz. Peygamber, ?Peygamberimize sormadıkça cevap veremeyiz diyen bir topluluk hiç yenik sayılır mı? Oysa onlar zamanında peygamberlerine Allah´ı açıkça göstermeleri doğrultusunda bir talepte bulunmuşlardı.? Hz. Peygamber soruyu soranları Allah´ın düşmanı olarak nitelendirerek onları cennetin toprağını sormak için yanına çağırttı. Onlar Hz. Peygamber´e geldiklerinde, ?Ey Ebu´l-Kâsım! Cehennem muhafızlarının sayısı kaçtır?? diye sordular. Hz. Peygamber, (eliyle) bir seferinde on, bir seferinde dokuz sayısını göstererek ?Böyle ve böyle? dedi. Bunun üzerine Yahudiler Hz. Peygamber´i onaylayarak ?Evet? dediler ve bunun üzerine ?Üzerinde on dokuz var? ayeti nâzil oldu. Rivayetten de anlaşıldığı kadarıyla cehennem meleklerin sayısının Yahudiler´in kendi kitaplarındaki bilgilerle örtüşmesinden dolayı Hz. Peygamber´i onayladıkları görülmektedir. Yahudiler bu noktada Müşrikler´e kıyasla Ehl-i kitap olmaları hasebiyle bir peygamberle nasıl bir diyaloğa girileceğini bildiklerinden bu tarz sorular genelde Müşrikler tarafından yöneltilmemiştir. Bunun yanında cehennem meleklerinin sayısının on dokuz olması metinler arası ilişki bağlamında belli bir müteradife üzerinden Hz. Peygamber´in peygamberliğini ispat noktasında bir argüman olarak kullanılmış olabilir. Şöyle ki meleklerin adedinin on dokuz olması davet stratejisi bakımından ortak bir platformda buluşma noktasında ehemmiyet arz etmektedir. Zira soruyu soran Yahudilerin bu hususta gerek şifâhi gerekse kitâbî malumatlarının olduğunu göstermektedir. Nitekim başta Mukâtil (ö. 170/767), Taberî (ö. 310/923) gibi büyük müfessirlerin naklettiğine göre kendilerine Tevrat ve İncil verilen Yahudi ve Hıristiyanların kitaplarında da cehennem meleklerinin sayısı on dokuzdur. Hz. Peygamber bu ayetteki cehennem meleklerini haber verdiğinde Yahudilerin kendi kitaplarındaki anlatımlar ile uygun olduğu ortaya çıktı. Kaldı ki Hz. Peygamber bu bilgileri önceden bir araştırma ve öğrenim yoluyla elde etmiş değildi. Böylece bunun vahiy sebebi ile gökten gelen bilgiler olduğu ortaya konulmuş oldu. Bu yönüyle Musa´ya ve İsa´ya vahiy nereden geldiyse aynı şekilde Hz. Peygamber´e de cehennem meleklerinin adedi bildirilerek vahyin Allah katından indirildiği bu itibarla Kur´ân´ın Yahudilerin ellerinin altında bulunan kitaplarıyla uygunluk içerisinde olduğu, böylece Hz. Muhammed´e iman edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Diğer taraftan bazı Yahudi kaynaklarına bakıldığında on dokuz melekle ilgili birtakım bilgiler bulunmaktadır. Her ne kadar bu kaynaklarda söz konusu melekler ?cehennem melekleri? olarak geçmese de belki söz konusu on dokuz melekle ilgili aralarında bir irtibat kurulabilir. Mesela ?Peygamber Enok´un Kitabı? adlı eserde ki bu kitabın 1500 yıldır kayıp olduğu ve nihayet 1773 yılında Habeşistan bir manastırda bulunduğu belirtilmiş. Söz konusu kitap Tevrat gibi kutsal metinlerde anlaşılamayan birçok meseleyi ayrıntılarıyla betimleyen bir kitaptır. Bahse konu olan kitapta ?on dokuz melekle? ilgili bir pasajın olması nüzul dönemindeki Yahudilerin kendi kutsal metinlerinde geçtiği üzere cehennem meleklerin sayısının on dokuz olduğunu biliyor olmaları imkân dahilinde olabilir. Böylece onlar kendi kutsal kitaplarında on dokuz melekle ilgili anlatımları kontrol ederek cehennem meleklerin on

dokuz olmasıyla Kur´ân´daki on dokuz ifadesinin gerçek olduğuna şahit olacaklardır. Son tahlilde ?Üzerinde on dokuz var? ayetini nâzil olduğu bağlama göre yorumlandığında Yahudilerin zihinlerindeki sayıya uygun olan on dokuz ifadesinin Ehl-i kitap ile Müslümanlar arasında duygudaşlık kurmaya, bu vesileyle Yahudilerin Hz. Peygamber´in nübüvvetine daha sıcak bakmalarını sağlamaya yönelik davet stratejisi olduğu söylenebilir.

YÜCE ALLAH BUYURUYOR Kİ:

?Onlar bollukta ve darlıkta Allah yolunda harcayanlar, öfkelerini yenenler, insanları affedenlerdir. Allah iyilik edenleri sever.? Al-i İmran,134

HZ.PEYGAMBER BUYURUYOR Kİ:

?Her doğan çocuk fıtrat üzere doğar. Sonra anne babası onu Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yapar.?

NASIL DUA EDELİM?

??Ey Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl ve bizi Allah´a karşı gelmekten sakınanlara önder eyle?? Furkan, 74



  • Pazartesi 15.3 ° / 9.8 ° bulutlu bulutlar
  • Salı 18.4 ° / 8.6 ° Dağınık bulutlar
  • Çarşamba 18.9 ° / 7.8 ° Bulutlar

Balıkesir

18.10.2021

  • İMSAK
  • GÜNEŞ
  • ÖĞLE
  • İKİNDİ
  • AKŞAM
  • YATSI
  • BIST 100

    1.410%0,00
  • DOLAR

    9,2803% 0,21
  • EURO

    10,7509% 0,04
  • GRAM ALTIN

    526,28% -0,02
  • Ç. ALTIN

    868,362% -0,02