TÜKETİM AHLAKI
Tarih: 4.1.2019 18:13:12 / 237okunma / 0yorum
Hilmi ÇETİN

Yüce Allah bizler için sayısız nimetler yaratmıştır; Kur´an´ın ifadesiyle bunları saymakla bitiremeyiz. Allah herkesin rızkını verir. Dünya ve erişebildiğimiz diğer âlemler sayısız nimetler üretmeye müsaittirler. Fakat şu bir gerçektir ki, insan denen varlığın sınırsız ihtirasları ve arzuları vardır. İktisadi prensip olarak ihtiyaçlar/arzu ve istekler sınırsızdır. Buna karşılık yeryüzünde yeraltı ve yerüstü servetleri ihtiyaçlara kıyasla göreceli olarak sınırlıdır. Çünkü bizim ihtiyaç ve arzularımızı karşılayacak kadar bol miktarda her an üretilmiş mal bulunmaz. Dolayısıyla insanlar seçimlerini iktisadî ve ahlâki kurallara uygun olarak yapmaya mecburdurlar. Bu nedenle tüketimde, ölçülere uygun davranış, meşrûiyet, helal-haram ölçüsü, zaruret derecesine göre ihtiyaçların sıralanması ve her kademede israftan kaçınılması vardır.
İslâm´da en azıyla yetinme mecburiyeti olmadan iyi ve rahat bir derecede olmak üzere bireysel (ferdi) tüketim yasak değildir. İslâm´da bir yandan tüketimde yapılacak aşırı sınırlamalar kınanırken, diğer yandan haksız veya “göze batan” tüketim eleştirilir. Bu nedenle, bir kimse parasını harcarken dikkate almak zorunda olduğu şey, sadece kendi kesesi değil, aksine bir bütün olarak cemiyetin kesesi ya da kasasıdır.
İslâmî prensiplere göre tüketim harcamaları tek başına gelirin bir fonksiyonu değildir. Çünkü her ne kadar gelir artsa da tüketim alanları Allah´ın emir ve yasaklarıyla tanzim edilmiştir. Meşru alanların dışında tüketim yasaklandığı gibi, meşru alanlarda da “israf etmeme” prensibi konulmuştur. Ayrıca kişinin reel gelirleri arttıkça bunu yalnızca kendi tüketimi için değil, aynı zamanda yoksul akrabalarının ve komşularının tüketimi için de kullanma sorumluluğu getirilmiştir. Buna göre bireyin tüketime dayalı davranışı, yalnızca kendi gelirinin bir fonksiyonu olmayacak, toplumun diğer üyelerinin de tüketim düzeylerini dikkate alacaktır. Çünkü Müslüman bir bireyin çevresinde olup bitenlere bîgane kalması, insanların acı ve ıstıraplarına karşı duyarsız davranması gerçek müminlikle bağdaşmaz.
Ayrıca Kur´an-ı Kerim´de tasarruf ve tüketimden ayrı olarak gelirin belirli bir kullanımına da işaret edilir ve bu Allah rızası için harcama olarak adlandırılır. Allah rızası için harcamak ise mecburi (zorunlu) veya ihtiyari (iradi) olabilir. Zekat, Allah rızası için mecburi harcamanın önemli bir kalemidir. İhtiyari, yani mecburi olmayan harcamanın sınırı ise kişinin takvasına bağlanmıştır. Rivâyetler Peygamber efendimizin, fetihlerden sonra, gelirlerin artmasıyla maddi bolluğa kavuşulmasına rağmen yaşayış tarzını değiştirmeyip, mütevazi hayatını devam ettirdiğini bildirmektedir. Artan geliri ise sorumluluğu gereği yoksullara dağıtmıştır.
İslâm dini sosyal ve iktisadi dengeleri sağlamak için infakı emrederken israfı, lüksü ve gösteriş tüketimini de yasaklar.Yüce Allah Kur´an´da yiyip içmeye müsaade etmekte, israf etmeye ve gösteriş amaçlı tüketimde bulunmaya ise müsaade etmemektedir. Çünkü gösteriş tüketimi hem kişilerin, hem de toplumun sağlıklı gelişmesine engel olur. İslâm´a göre mal varlığına dayanan bir farklılık, şımarıklığın ve gösterişin sebebi olmamalıdır

Anahtar Kelimeler: TÜKETİM, AHLAKI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Üç Aylara Kavuştuk (08 Mart 2019 - Cuma)
HZ.PEYGAMBERİ SEVMEK (01 Mart 2019 - Cuma)
SU AZİZDİR (22 Şubat 2019 - Cuma)
ZORLUKLA BERABER BİR KOLAYLIK VARDIR (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
SALİH AMEL (08 Şubat 2019 - Cuma)
SALAVAT VE SALÂ (01 Şubat 2019 - Cuma)
YÖNETİMDE EHLİYET VE LİYAKAT (25 Ocak 2019 - Cuma)
TÖVBE KAPISI HER DAİM AÇIKTIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
DUA KULLUĞUN ÖZÜDÜR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YALAN HER İKİ DÜNYADA KAYBETTİRİR (21 Aralık 2018 - Cuma)
ENGELLİLERE YARDIMCI OLMAK HAYIRDIR (07 Aralık 2018 - Cuma)
Z i k i r (30 Kasım 2018 - Cuma)
RABBİNE KULLUK EDEN GENÇLER (23 Kasım 2018 - Cuma)
GUSÜL ABDESTİ (16 Kasım 2018 - Cuma)
KUR´AN´A GÖRE MÜSLÜMANIN VASIFLARI (09 Kasım 2018 - Cuma)
MUHACİR VE ENSAR (02 Kasım 2018 - Cuma)
ALLAH TEMİZLENENLERİ SEVER (26 Ekim 2018 - Cuma)
SABRIN SONU AYDINLIKTIR (19 Ekim 2018 - Cuma)
PEYGAMBERİMİZ VE KUR´AN (12 Ekim 2018 - Cuma)
DARLIK DA İMTİHANDIR VARLIK DA! (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
İBADETİN ANLAM VE İZLERİ (22 Eylül 2018 - Cumartesi)
YENİ HİCRÎ YIL VE MUHARREM AYI (14 Eylül 2018 - Cuma)
HAYAT BİR İMTİHANDIR (07 Eylül 2018 - Cuma)
ALLAH KATINDA DİN İSLÂMDIR” (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BAYRAM SONRASI KISA KISA... (25 Ağustos 2018 - Cumartesi)
KURBANINI PAYLAŞ KARDEŞİNLE YAKINLAŞ (17 Ağustos 2018 - Cuma)
KURBAN İBADETİ YAKLAŞTIRIR (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
CANI KORUMAK ÖNCELİĞİMİZ OLMA (04 Ağustos 2018 - Cumartesi)
YARATILAN HERŞEYE MERHAMET (20 Temmuz 2018 - Cuma)
PEYGAMBERİMİZ VE ÇOCUK (13 Temmuz 2018 - Cuma)
DÜNYAMIZIN ÇİÇEKLERİ (06 Temmuz 2018 - Cuma)
İBADETLERDE SAMİMİYET (30 Haziran 2018 - Cumartesi)
YAZ KUR´AN KURSLARI BAŞLIYOR (22 Haziran 2018 - Cuma)
MÜSLÜMANLARIN BAYRAMI (14 Haziran 2018 - Perşembe)
ZENGİNİN MALINDAKİ FAKİRİN HAKKI: ZEKAT (13 Haziran 2018 - Çarşamba)
KUR´AN OKUMANIN MÜKÂFATI (12 Haziran 2018 - Salı)
KUR´ÂN-I KERİM (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
BİN AYDAN HAYIRLI GECE (09 Haziran 2018 - Cumartesi)
ALLAH İSRAF EDENLERİ SEVMEZ (08 Haziran 2018 - Cuma)
FİTRE (FITIR SADAKASI) (07 Haziran 2018 - Perşembe)
İTİKÂF SÜNNETİ (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
ORUÇ FİDYESİ NEDİR? (05 Haziran 2018 - Salı)
RAMAZAN MEVSİMİ (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
NEFİS MUHASEBESİ (02 Haziran 2018 - Cumartesi)
SOFRA PAYLAŞTIKÇA BEREKETLENİR (01 Haziran 2018 - Cuma)
YEMEK YEME ADABI (31 Mayıs 2018 - Perşembe)
ETKİNLİKLERLE RAMAZAN´I İHYA ETMEK! (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
RAMAZAN MEKTEBİ (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SAHURDA BEREKET VARDIR (26 Mayıs 2018 - Cumartesi)
MUKABELE GELENEĞİ (25 Mayıs 2018 - Cuma)
HATİMLE TERAVİH VE VİTİR NAMAZI (24 Mayıs 2018 - Perşembe)
TERAVİH NAMAZI (23 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ORUÇ TUTANLARIN MÜKÂFATI (22 Mayıs 2018 - Salı)
ORUÇ İNSANA NE ÖĞRETİR (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ORUÇLU NASIL OLMALI (19 Mayıs 2018 - Cumartesi)
MAZERETİ SEBEBİYLE ORUÇ TUTAMAYANLAR (18 Mayıs 2018 - Cuma)
ORUÇ EMRİ KESİNDİR (17 Mayıs 2018 - Perşembe)
HOŞ GELDİN YA ŞEHR-İ RAMAZAN (16 Mayıs 2018 - Çarşamba)
RAMAZAN´A BAŞLARKEN (15 Mayıs 2018 - Salı)
KUR´AN-I KERİM´İN KORUNMUŞLUĞU (11 Mayıs 2018 - Cuma)
TÖVBE (05 Mayıs 2018 - Cumartesi)
BERAT VESİLESİ GECE (27 Nisan 2018 - Cuma)
MİRAÇ GECESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
CUMA NAMAZI NASIL KILINIR (06 Nisan 2018 - Cuma)
GÜNLERİN SULTANI: CUMA (30 Mart 2018 - Cuma)
ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ (23 Mart 2018 - Cuma)
CENAZENİN ARDINDAN (16 Mart 2018 - Cuma)
CENAZE TÖRENLERİ (09 Mart 2018 - Cuma)
DİN HAKKINDA KONUŞMAK (02 Mart 2018 - Cuma)
DİN ADINA KONUŞANLAR (23 Şubat 2018 - Cuma)
PEYGAMBERİMİZE İMAN (16 Şubat 2018 - Cuma)
PEYGAMBERİMİZİN KOMŞULARI (09 Şubat 2018 - Cuma)
MÜSLÜMANA MERHAMET YAKIŞIR (02 Şubat 2018 - Cuma)
CİHAD RUHU (26 Ocak 2018 - Cuma)
TEMEL DİNÎ BİLGİLERİN ÖNEMİ (19 Ocak 2018 - Cuma)
İFTİRA MANEN ÖLDÜRMEKTİR (12 Ocak 2018 - Cuma)
PARÇALI DİNDARLIK (05 Ocak 2018 - Cuma)
ÖMÜR TÜKENİRKEN (29 Aralık 2017 - Cuma)
ALLAH´IN YARDIMI NASIL GELİR? (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
SİCİLİ KABARIK YAHUDİLER (15 Aralık 2017 - Cuma)
HEPİMİZİN GÖREVİ (08 Aralık 2017 - Cuma)
BESMELEYLE… (02 Aralık 2017 - Cumartesi)
Sayfa:
Yeni Erdek Gazetesi
FACEBOOK´TA BİZ

RESMİ İLAN

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Linkler